In de serie ‘Ontdekt op Loevestein’ nemen we je mee op een ontdekkingstocht door het slot. We lichten verhalen en verborgen parels uit die je normaal gesproken zomaar voorbij zou lopen.
Vandaag: de ruit.
Gedenkplaat op binnenplaats
Nu het verhaal van de spreeuwenpot is opgehelderd, pak ik meteen door op deze muur. Want een stukje verder naar beneden vanaf die pot had ik nog iets op het oog dat om uitleg schreeuwde. Tegen diezelfde muur hangt namelijk een gedenkplaat, ook wel ruit genoemd. De plaat is een soort van mini stripverhaal. Daarbij duwt een soldaat onze Hugo op een trap naar boven. Het gaat hier om het gedenkwaardige geschiedenismoment dat de schrijver in Loevestein in gevangenschap gaat, maar er ook weer uit weet te ontsnappen!
Marcus Ravenswaaij
De bekende beeldhouwer Marcus Ravenswaaij, geboren in Gorinchem en enige tijd zelfs daar de officieuze stadsbeeldhouwer, maakte de ruitsculptuur voor Loevestein.
Centraal op dit kunstwerk staat de beroemde lijfspreuk van Hugo de Groot: Hora Ruit. Dit is Latijn voor “De tijd vliegt” of “Het uur snelt daarheen”. In 1983 vond de onthulling van dit moois plaats, tijdens de viering van de vierhonderdste geboortedag van Hugo de Groot.
Wat zie je?
De plaat kreeg de volgende beschrijving mee: ‘Een gestileerde hoofdletter H. Drieluik: Links: Hugo de Groot wordt door een soldaat de trap op geduwd. Midden: Hugo de Groot schrijvend in zijn cel. Rechtsboven de zittende gevangene staat zijn echtgenote Maria van Reigersberg. Rechts: De ontsnapping met de boekenkist. Symbolen zijn: Het schip en de vogel (zeerecht en vrijheid).’
De gedenkplaat herbergt zelfs nog de tekst: ‘HORA RUIT Ter herinnering aan de 400e geboortedag van Hugo de Groot 1583-1645 staatsman en geleerde, gevangene op Loevestein 5 juni 1619 – 22 maart 1621’.
De ruit is aangekocht door de Stichting Vrienden van het Slot Loevestein (nu de leenheren) en gelukkig in langdurig bruikleen gegeven.
Behalve dit fraaie kunstwerk zijn er overigens nog meer eerbetonen aan Hugo te vinden op de locatie waar hij zijn geschiedenis schreef. Zo hangt in zijn cel in het Slot een gedenkplaat. En in de archeologische expositie staat een bronzen standbeeld van Hugo.
Kijk jij nu anders?
Neem de volgende keer dat je de binnenplaats van Loevestein op loopt eens de tijd om te zien wat er eigenlijk allemaal te zien is. Want hoe goed je het slot ook denkt te kennen, er zijn altijd details die je eerder over het hoofd hebt gezien. Zoals deze ruit bijvoorbeeld. Hij hangt er al jaren, maar misschien kijk je er na vandaag toch net even anders naar.
Er is op Loevestein zoveel meer te ontdekken dan je op het eerste gezicht zou denken. Je moet alleen even weten waar je moet kijken. De volgende keer vertellen we je over de namen op onze toegangsbrug.