Tijdens de Maand van de Geschiedenis 2026 staat het thema Lichaam en Geest centraal. Een thema dat haast vanzelfsprekend verbonden is met Hugo de Groot en Slot Loevestein.
In Staatsgevangenis Loevestein zat Hugo de Groot gevangen. Zijn lichaam was opgesloten tussen de dikke muren van het slot, maar zijn geest bleef vrij. In gevangenschap bleef hij lezen, schrijven en nadenken over recht, vrijheid en menselijkheid. Juist hier ontstonden de ideeën die later van grote invloed zouden zijn op de wereld.
Zijn beroemde ontsnapping in de boekenkist gaf Hugo uiteindelijk ook zijn lichamelijke vrijheid terug. Daarna schreef hij zijn belangrijkste werken, teksten over o.a. het oorlogsrecht, die vandaag de dag nog dagelijks het nieuws halen.
Op Slot Loevestein komt zijn verhaal tot leven. Wandel door de vesting, neem een kijkje in zijn cel ontdek de plek waar een vrije geest sterker bleek dan stenen muren.
Speurtocht: Help Hugo zoeken
Ga mee en ontdek de geschiedenis van Loevestein met deze speurtocht. Hugo de Groot heeft jouw hulp nodig, hij is iets belangrijks kwijt geraakt. Tijdens een leuke tocht door het kasteel en de vesting leer je via opdrachten, verhalen en weetjes drie bewoners van Loevestein kennen: ridder Dirc, gevangene Hugo en soldaat Thomas.
Met haar aarden wallen, dubbele grachten, bastions, bomvrij onderkomen en het straatje met soldatenhuisjes ademt de vesting nog steeds de sfeer van een achttiende-eeuws soldatendorp. Loevestein is namelijk zo veel meer dan een kasteel. Het was ook een staatsgevangenis en een vesting in de Oude en de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De vesting speelde eeuwenlang een belangrijke rol in deze verdedigingslinies. Daar leer je spelenderwijs meer over met leuke doe-opdrachten. Vind jij de juiste mix van ingrediënten voor buskruit? Laat dan de vesting schudden op haar grondvesten. Leer musketschieten, of zet de vesting onder water met het waterspel.
De speurtocht sluit af in de tentoonstelling ‘Opgegraven’. Loevestein had een militaire functie en is nooit door adellijke families bewoond. Wel woonden er kasteleins, soldaten en gewone burgers. In de soldatenhuisjes zie je sporen van hun levens. Soms heel bijzonder, soms ook verrassend gewoon.
Tijdelijke tentoonstelling: Oorlogsrecht
Oorlog kent regels. Regels die mensen beschermen – zelfs in de meest extreme omstandigheden. Het humanitair oorlogsrecht is een wereldwijd systeem van afspraken dat al eeuwenlang slachtoffers in conflictgebieden beschermt. Burgers, gewonden, hulpverleners, krijgsgevangenen en cultureel erfgoed mogen immers geen doelwit zijn.
Een belangrijke bijdrage aan het oorlogsrecht werd geleverd door Hugo de Groot, de bekendste bewoner van Slot Loevestein, met zijn boek De Iure Belli ac Pacis (‘Over het recht van oorlog en vrede’).
Lees meer over deze tijdelijke tentoonstelling. Nog te bezoeken t/m 3 januari 2027.
