Archeologische site

Wist jij dat Loevestein een archeologische site is? Weinig mensen realiseren zich dat zij iedere dag over onze geschiedenis lopen. Letterlijk, want onder onze voeten ligt een schat aan informatie: de sporen van het leven, wonen en werken van onze voorouders. Sommige dingen zijn gemakkelijk te herkennen, zoals schoenen, kleding, potten en zelfs botten. Van andere objecten is niet in één oogopslag duidelijk wat het was of waarvoor het gebruikt werd. Dan komt er wat meer speurwerk van de archeoloog aan te pas.

Bodemvondsten vertellen verhalen. Deze verhalen kunnen heel verschillend zijn. Soms is het bijzonder hoe een object in de bodem is beland, soms hoe het bewaard is gebleven en soms maakt juist het opgravingsverhaal het object zo interessant. Af en toe is het gevonden object zelf bijzonder. Omdat het zo gewoon is, of juist omdat het heel uniek is. Soms is het kapot, maar ook wel eens heel gaaf. Soms blijft het een raadsel hoe een vondst ergens terecht is gekomen en kunnen we het hoe en waarom nooit verklaren.

Loevestein is een archeologische site. Binnen de vesting lopen we dagelijks over de sporen van de levens van ridders, gevangenen en soldaten. De meeste collectie van Loevestein bestaat dan ook uit archeologica, die we zelf hebben opgegraven. Zoals deze uitgedeukte hoorn.

Een (uit)gedeukte hoorn

Deze messing hoorn uit het 1e kwart van de 16e eeuw werd helemaal platgedrukt gevonden. Na een zorgvuldige restauratie – in dit geval een mooi woord voor uitdeuken! – kan hij nu tentoongesteld worden. Experts hebben vastgesteld dat dit één van de weinige slanke, flauw gebogen modellen is die in Nederland bekend zijn. Toch kwam deze hoorn algemeen voor: hij staat bijvoorbeeld afgebeeld op schilderijen van Jeroen Bosch en Jan Steen. En een leuk detail: een ambachtelijke hoornmaker heeft onze hoorn onlangs opgemeten om een reconstructie te maken, die we echt kunnen gebruiken.

In een aantal archiefbronnen over Loevestein worden hoornen vermeld. Een rekening uit 1526 vermeldt dat er is betaald voor een metalen waterhoorn. In een inventaris van 1532 wordt de hoorn echter niet genoemd. Een jaar later wordt een hoorn uit het kasteel van Oudewater naar Loevestein gehaald. In de inventaris van 1543 staat maar één hoorn genoemd. We zouden voorzichtig kunnen stellen dat de hier getoonde hoorn die uit 1526 is. Maar dan blijft de interessante vraag: hoe komt zo’n dure hoorn in de slotgracht terecht? Zou één van de wachters met hoorn en al in de gracht gevallen zijn?

Uit de inventaris van 1543

“Declaratie vander artillereye ende munitie den keyser toebehoirende gecommen vanden huyse van Oudewater:

Een halve yseren slage mit drie camers in een houten lade sonder raden mit enen gavel
Eenen nagel ende een yseren hamer
Eene voorme dair toe dienende ende wat clooten
Zeven haicbussen die geheel ende gave zijn
Ende een gebroicken haicbusse
Twee voormen dair toe dienende mit luttel clooten
Noch een stuck loots
Twee oft drie cruytlaeden
Een yseren lepele ende een heerpanne
Eenen metaelen hoirn

Ende onder stont gescreven Aysin singue ceste yenventoir
le vingteneufde de may lan trantetrois Ende onderteyckent
Piere de Chanu”

Collectie Gelderland

Loevestein is tijdelijk gesloten vanwege het Corona-virus. Dat we gesloten zijn, betekent niet dat je niks van ons hoort. De komende tijd delen we een paar keer per week een item uit onze collectie met het daarbij behorende verhaal via de digitale weg. Op die manier krijg je een uniek kijkje achter de schermen. Klik hier voor een overzicht van alle verhalen.

Wist je dat je onze complete collectie ook online kunt bekijken op Collectie Gelderland?

Wil je meer weten over één van de collectie-items, stuur dan een e-mail naar marketing@slotloevestein.nl. Wie weet lees je hier binnenkort het achtergrondverhaal van dat stuk.